Nhà Nước La Mã Cổ Đại Theo Thể Chế Nào

     
This entry was posted on tháng Mười nhì 13, 2012, in lịch sử thế giới phương Tây & tagged actium, La Mã, roma, spartacus. Bookmark the permalink.2 bình luận

biên dịch: eskimot09 

Lịch sử La Mã bắt đầu từ 1 ngôi làng bé dại (có sách nói là bao gồm 7 ngọn đồi) tại chính giữa Italy, sau đó phát triển thành thủ phủ, đánh chiếm và điều hành và kiểm soát 1 vùng rộng lớn gồm toàn thể Italy, phái mạnh Châu Âu, Trung Đông, Ai Cập và biến đế chế hùng mạnh nhất trên nhân loại vào thời điểm bắt đầu công lịch. La Mã kiểm soát điều hành cái nhưng trước đó chưa 1 quốc gia nào từng có, nó thống trị toàn quả đât trong 1 thời hạn dài. Đế chế La Mã trải lâu năm từ vương quốc Anh mang lại Ai Cập, trường đoản cú Tây Ban Nha mang đến Mesopotamia thiết lập cấu hình 1 thời kỳ chủ quyền đáng khen ngợi.

Bạn đang xem: Nhà nước la mã cổ đại theo thể chế nào

Dù vậy, La Mã là 1 nước nhà quân sự và nó thống trị lãnh thổ rộng lớn của mình bằng phương pháp duy trì một lực lượng quân sự mạnh trên các nước nó chiếm đóng. Là một trong những chủng tộc thông minh, fan La Mã dành rất nhiều trí tuệ của mình cho việc xây dựng chiến thuật, công nghệ, tổ chức và vẻ ngoài lệ quân sự, tất cả giành riêng cho việc duy trì cái quả đât rộng phệ họ đang dựng lên.

Nhưng La Mã được biết thêm đến không những vì thiên tài quân sự và tổ chức mà còn vày văn hóa. Quần thể văn hóa truyền thống La Mã chỉ kém tí chút không đáng kể so cùng với Hy Lạp, vị trí đã bước đầu thể chế nhà nước vài nỗ lực kỷ trước cộng hòa La Mã. Văn hóa La Mã có nhiều cái xuất phát điểm từ Hy Lạp: nghệ thuật, kiến trúc, triết học với tôn giáo. Mặc dù nhiên, người La Mã đang làm biến đổi nhiều thứ văn hóa truyền thống này bằng việc làm nó trở bắt buộc thích nghi với nhân loại quan và nhu yếu riêng của họ. Lắp thêm văn hóa biến đổi này tiếp nối được truyền bá mang đến các xã hội dân cư châu Âu thời cổ truyền và phục hưng.

Chúng ta gần như là không biết những gì về đông đảo cư dân thứ nhất của La Mã. Những người đầu tiên là người Cro-Magnons, nhưng cho thời thiết bị đá mới, họ hình như bị sửa chữa bởi những người dân di trú đến từ Châu Phi, Tây Ban Nha, cùng Pháp. Những người dân này sau đó lại bị sửa chữa thay thế bởi làn sóng tín đồ di trú vào thời kỳ thiết bị đồng, bước đầu ở khoanh vùng này khoảng chừng năm 1500 trước công nguyên. Cộng đồng mới này mang lại từ các vùng đất bên kia dãy Alps cùng vượt biển cả Adriatic cho tới phía Đông của bán hòn đảo Italia. Chúng ta là những người dân du cư, chăn nuôi gia súc cùng sở hữu phương tiện đi lại sx cao. Bọn họ đúc đồng, cưỡi ngựa và có xe ngựa. Bọn họ là những người thiện chiến và ban đầu định cư tại các vùng cao hơn bán hòn đảo Italia. Ngày nay chúng ta gọi chúng ta là fan Italic, gồm nhiều dân tộc khác nhau: fan Sabine, người Umbrian, bạn Latinh và rất nhiều nữa.

Vào khoảng năm 700-800 trước công nguyên, hai nhóm dân cư mới ban đầu xâm chiếm bán hòn đảo Italia. Không giống những người nhập cảnh trước đó, những người khai hoang mới này mang đến cùng chúng ta nền tao nhã Hy Lạp và Etruscans.

NGƯỜI ETRUSCANS

Các đơn vị khảo cổ học cho rằng người Etruscans đến từ phía đông Địa Trung Hải, hoàn toàn có thể là từ tè vùng châu Á. Mặc dù gì đi nữa bọn họ sẽ khôgn bao giờ biết họ thật sự tới từ đâu và nguyên nhân họ chỉ chiếm cứ Italy. Nhưng họ biết rõ rằng lúc họ mang lại Italy, bọn họ đã có theo với họ nền lộng lẫy và thành phố hóa. Bọn họ đặt nền tang xã hội nghỉ ngơi Đông Bắc Italy, giữa hàng núi Appenine và biển lớn Tyrrhenian. Nền lộng lẫy Etruscans chạy dài từ sông Arno ở phía bắc mang đến sông Tiber hướng về phía trung trung tâm bán hòn đảo Italia. Dòng làng nhỏ của tín đồ Latinh, mà trong tương lai trở thành La Mã nằm bên cạnh con sông Tiber này. Như vậy, người La Mã chỉ là hồ hết dân xã trong giai đoạn cải tiến và phát triển của nền lộng lẫy Etruscan, đã tất cả quan hệ mật thiết với người Etruscan về ngôn ngữ, tứ tưởng, tôn giáo, với xã hội. Nền tân tiến Etruscan vị vậy có tác động quan trọng độc nhất trong quy trình chuyển tiếp thành tao nhã La Mã.

Người Etruscans sinh sống độc lập, theo thể chế đơn vị nước với hình thành hồ hết liên bang nhỏ. Khi mới bắt đầu, các liên bang này được ách thống trị bởi thuộc 1 quốc vương, nhưng tiếp đến là một hội đồng được lập nên bằng các cuộc thai cử chủ yếu thức. Cũng tương tự những dân cư chung quanh, fan Etruscans là tộc fan làm nông nghiệp nhưng họ cũng có thể có một lực lượng mạnh, cùng sử dụng lực lượng này nhằm thống trị dân cư chung quanh. Những người dân bị giai cấp này trở nên nông dân trong số nông trại của fan Etruscans. Như vậy tín đồ Etruscans có thời gian để giành cho việc vạc triển bán buôn và công nghiệp. Đến gắng kỷ 7 và 6 (trước CN), tín đồ Etruscans đã chinh phục rất những nơi trực thuộc Italy bao hàm cả Rome, và những vùng đất ngoại trừ Italy như những đảo của Corsica. Họ áp dụng bảng chữ cái dựa vào bảng vần âm của fan Hy Lạp, họ có một nền hội hoạ cùng điêu khắc phát triển, 1 tôn giáo dựa trên thuyết thượng đế lan truyền từ tín đồ Hy Lạp, và tương đối nhiều những nghi lễ tinh vi sau này được thần thánh hóa với truyền lại cho người La Mã. Không giống như hầu như các nền văn minh cùng thời, sự bất bình đẳng giới tính của bạn Etruscans hình như không được nói tới nhiều.

Trong khi người Etruscans sẽ rất bận rộn với bài toán xây dựng quyền lực tối cao ở các vùng đất ngoài Italy, và với các hoạt động mua sắm tấp nập cùng với phía Đông cùng với Châu Phi, thì một tp ở phía phái nam của họ ban đầu lớn dũng mạnh nhanh chóng. Tp này tế bào phỏng tín đồ Etruscans ở tương đối nhiều mặt. Nó có tên Vương quốc La Mã.

VƯƠNG QUỐC LA MÃ

Theo những nhà khảo cổ, La Mã được thanh lập vào tầm khoảng năm 753 trước công nguyên bởi những người dân Italic sống sinh hoạt phía phái mạnh sông Tiber. Sự trở nên tân tiến của buôn bản hội La Mã là sự việc mô bỏng xã hội trơn giềng Etruscans sinh hoạt phía Nam. Thể chế bên nước lúc đầu của La Mã là thiết chế quân chủ được xuất bản trên căn cơ xã hội bộ lạc. Trong xã hội xuất xứ này, người lũ ông bao gồm quyền đưa ra quyết định và là thầy tế trong gia đình. Họ tất cả quyền bán con cháu như quân lính hoặc thậm chí là giết chúng. Sự độc đoán này bị giảm bớt sau khi thành lập nhà nước. Trước khi bán con hay giết chúng, người bầy ông bắt buộc tham vấn gia đình mình và cộng đồng chung quanh. Quyền lực tối cao của Quốc vương trong thể chế quân nhà La Mã cũng tương tự như vậy. Nói biện pháp khác, Quốc vương y hệt như 1 vị tộc trưởng bị ràng buộc vị mối quan tiền hệ nhiệm vụ và quyền lợi đối với các thành viên trong tộc. Quốc vương có quyền tốt đối, là người đặt ra luật pháp, thống lĩnh quân đội, là toàn án nhân dân tối cao và là thầy tế cả.

Tuy nhiên quyền lực của Quốc vương vãi được giới hạn và kiểm soát bởi một hiến pháp mà ông ta ko được phép nuốm đổi. Hiến pháp này bởi Viện nguyên lão (VNL) cùng quốc hội lập ra. Viện nguyên lão là hội đồng gồm những trưởng lão, là thủ lĩnh của những thị tộc khác nhau, là 1 vẻ ngoài liên minh những thị tộc. VNL gồm quyền đồng ý chấp thuận và lấp quyết việc bổ nhiệm quốc vương, tất cả quyền khám nghiệm và kết án tính hợp hiến và tuân theo truyền thống của các luật lệ và hành vi của quốc vương. Về khía cạnh này, VNL La Mã có công dụng gần tương đương với tòa án nhân dân tối cao Hoa Kỳ ngày nay. Quốc hội thì bao gồm toàn cỗ công dân nam La Mã. Quyền công dân chỉ dành cho người có cả tía và bà bầu là bạn gốc La Mã. Tính năng của quốc hội là trao mang lại vị vua được VNL lựa chọn quyền lực tối cao tuyệt đối. Quốc hội được tổ chức thành 30 nhóm trên cơ sở quan hệ huyết thống, từng nhóm có 1 phiếu thai và chỉ dẫn phiếu của chính bản thân mình trên quyết định đồng thuận của phe cánh trong nhóm. Như vậy, trường hợp ai đó tất cả tiếng nói đặc biệt trong cơ quan chỉ đạo của chính phủ thì ngơi nghỉ quốc hội, ảnh hưởng này đã được làm giảm đi tương đối nhiều với phương thức chia phiếu thai theo team nói trên.

Sự trở nên tân tiến sức to gan lớn mật và tầm ảnh hưởng của La Mã làm cho của cải triệu tập vào 1 cỗ phận nhỏ tuổi và khiến xã hội phân loại thanh 2 giai cấp: quý tộc cùng bình dân. Giới quý tộc kiểm soát phần nhiều tài sản, câu hỏi buôn bán, quyền lực tối cao và quân đội. Và chỉ gồm họ mới có thể có vị trí trong VNL tuyệt quốc hội. Giới dân gian chiếm phần lớn dân số, hầu hết là nông dân và thợ bằng tay làm việc cho giới quý tộc (trừ 1 số ít ít tự làm cho trong nông trại nhỏ dại của mình). Họ không thể có tiếng nói trong bao gồm phủ.

Dưới thời quân chủ, La Mã không ngừng mở rộng tầm điều hành và kiểm soát đáng nói tới các địa hạt thông thường quanh. Thể chế quân chủ bản thân nó được thành lập và hoạt động với mục đích đem về sự định hình và an toàn. Việc lấn chiếm các địa giới chung quanh không có nghĩa rằng La Mã thèm ý muốn đất đai với của cải của không ít nơi này mà hình như là vì chưng mối lo so với sự đe dọa đến từ các cư dân bình thường quanh. Mặc dù nhiên, việc mở rộng địa giới của La Mã vẫn thu hút sự để ý của bạn láng giềng Etruscans hùng to gan ở phía Bắc. Chính sách quân chủ La Mã lâm vào hoàn cảnh tay tín đồ Etruscans vào giữa thế kỷ 6 trước công nguyên. Fan La Mã phòng lại một cách cay đắng. Cuối cùng, khi một hoàng tử của Etruscans thuộc mái ấm gia đình Tarquins đang thống trị La Mã cưỡng bách vợ của một quý tộc (sự kiện này có được nói tới trong sử liệu của phòng sử học tập Livy nhưng các người nhận định rằng đây chắc rằng chỉ là một trong câu chuyện hỏng cấu), dân La Mã đã nổi lên đánh đổ quyền lực tối cao của Tarquins năm 509 trước CN. Nền tiến bộ Etruscans bắt đầu đi xuống từ bỏ đây.

Sau khi giành lại độc lập, cùng với việc xóa khỏi hoàn cục bộ chế quân chủ ráng vì cấu hình thiết lập lại nó, thời đại của nền cộng hòa La Mã, thời đại tận mắt chứng kiến sự vững mạnh vĩ đại của quyền lực tối cao La Mã bắt đầu.

NỀN CỘNG HÒA LA MÃ

Sau khi Junius Brutus lật đổ vương triều Tarquin năm 509 trước CN, La Mã phi vào kỷ nguyên của nền cộng hòa, thể chế thống trị bởi Viện nguyên lão với quốc hội. Lịch sử của cùng hòa La Mã là lịch sử hào hùng của những cuộc chiến tranh. Tất cả các câu chuyện lịch sử hào hùng người La Mã sẽ dùng như là bằng chứng cho các ưu điểm và giá trị La Mã đều bước đầu từ giai đoạn kinh hoàng này, giai đoạn của các cuộc xâm chiếm và đảm bảo đất nước. Trước nay, hiến pháp của La Mã ko tồn tại bằng lòng hay được viết ra thành văn bản mà là 1 trong những loạt các giá trị và lý lẽ bất thành văn. Nó được định ra bên trên cơ sở của một vương triều trong thừa khứ, bởi vậy dù không phục sinh nền quân chủ, bạn La Mã vẫn dành riêng những quyền lực tối cao to lớn cho những quan chức.

Ở vị trí cao nhất là nhị quan chấp chính, được thai cử sản phẩm năm trong các những bên quý tộc. Cũng tương tự với các quốc vương vào thời quân chủ, 2 quan tiền chấp bao gồm đưa ra lý lẽ pháp, sở hữu tòa án, quân đội cùng vị trí trưởng tế của quốc gia. Phục sức của mình giống với các vị vua trong thừa khứ, áo choàng tía cùng ngồi bên trên ghế truyền thống giành cho nhà vua. Mặc dù nhiên, quyền lực tối cao của họ đã biết thành hạn chế vô cùng nhiều. Lắp thêm nhất, chúng ta tại vị chỉ có 1 năm, sau đó có thể được thai lại hoặc trở về đời sống riêng. Máy hai, bao gồm 2 quan cùng chấp chính, và vị này rất có thể ngăn cản có hiệu quả bất cứ quyết định hay hành vi nào của vị kia bởi quyền lấp quyết. Máy ba, các quan chấp chính tiếp tục phải giao hàng ở Viện nguyên lão sau khi nhiệm kỳ chấm dứt, điều này khiến họ chăm tâm bắt tay hợp tác với Viện nguyên lão. Tác dụng của những bài toán này là những quan chấp chính không thực sự chủ động và sáng sủa tạo, bởi vậy chính phủ La Mã có khuynh hướng bảo thủ cùng thận trọng. Đến năm 325 trước CN, địa chỉ này được biến đổi quan thống đốc, là hồ hết quan chấp thiết yếu tại vị những nhiệm kỳ vì chưng yêu cầu của những chiến dịch quân sự.

Dưới 2 quan lại chấp đó là 2 quan liêu coi quốc khố và 1 pháp quan. Chức pháp quan lúc đầu thuộc về tòa án, nhưng trong tương lai trở thành 1 chức vụ quân sự, những pháp quan tiền là các vị tướng cốt yếu của La Mã. Vị trí pháp quan tương tự như quan chấp chủ yếu có nhiệm kỳ 1 năm, và cũng hoàn toàn có thể kéo nhiều năm trong thời gian chiến tranh. Quanh đó ra, việc phân các loại dân bọn chúng theo tài sản và mức đóng thuế (đáng lẽ là trách nhiệm của quan liêu chấp chính) là bài toán của 2 quan chức (tạm) hotline là giám quan. Nhiệm vụ của chúng ta là lên làm hồ sơ dân bọn chúng và định nấc thuế cần nộp. Cho nên họ có rất nhiều cơ hội để ăn cắp và tham nhũng. Vì chưng vậy, địa chỉ này chỉ được giao cho các nguyên chấp chính quan, những người dân có đạo đức cùng liêm khiết nhất. Những giám quan tiền có quyền lực lớn, họ có thể thải hồi những nghị sĩ trong Viện nguyên lão không những vì những vướng mắc tài bao gồm mà có thể vì bất cứ lý vì gì. Vào quá trình cuối của nền cùng hòa, các giám quan liêu nằm trong các những bao gồm trị gia có quyền lực tối cao nhất sinh sống La Mã.

Với việc quyền lực hoàn toàn tập trung trong tay giới quý tộc, thể chế cộng hòa La Mã lúc bước đầu là 1 hiệ tượng chuyển giao quyền lực tối cao từ quốc vương sang trọng tầng lớp giàu có nhất La Mã. Tính chất thống trị của dụng cụ pháp, hệ thống tài chính, và cơ chế ngoại giao tùy chỉnh thiết lập bởi giới quý tộc ngay lập tức lập tức đưa tới sự oán thù giận của thế hệ bình dân. Từ lúc bắt đầu năm 509 trước CN cho tới lúc tan tan trong tay Caesar vào giữa vắt kỷ thứ nhất trước CN, lịch sử chính trị của cùng hòa La Mã là một trong mớ hỗn độn, và liên tiếp xung bất chợt giữa hai tầng lớp dân chúng ao ước tranh giành quyền lực chính trị.

Năm 494 trước CN, những người dân lao động rời ra khỏi La Mã và chiếm 1 vùng núi thiêng. Tại đây, họ thành lập và hoạt động 1 cơ quan chỉ đạo của chính phủ mới, 1 tổ chức triển khai có hình thức bộ lạc hình dáng cũ, mở màn là những quan bảo chủng loại (những fan lãnh đạo cỗ tộc của họ). Họ công khai phủ quyết các quyết định của giới quan tiền chức La Mã và điều khoản của Viện nguyên lão. Chính phủ này do toàn bộ bầu ra và các quyết định của nó vận dụng cho mọi đối tượng là dân nghèo. Nói giải pháp khác, dân nghèo đã tự giành cho họ quyền viết ra pháp luật cho riêng mình. Năm 450 trước CN, phong trào đấu tranh giai cấp đưa ra bộ mức sử dụng 12 điểm với việc chính thức hóa quy định lệ cùng hiến pháp La Mã. Tín đồ La Mã xem đây là 1 chiến thắng của việc đấu tranh đòi quyền công dân, nó là luật pháp giúp bọn họ xác định vị trí của bản thân trong buôn bản hội pháp quy. Năm 445 trước CN, giới dân dã giành được quyền lập mái ấm gia đình với tín đồ trong giới quý tộc, và đến năm 367 trước CN, 1 tín đồ thuộc giới dân gian được bầu làm quan lại chấp chính. Bộ lý lẽ Licinian-Sextian luật ít nhất 1 trong 2 quan lại chấp bao gồm phải là người thuộc giới bình dân. Với bài toán sau khi ngừng nhiệm kỳ chấp chính, vị quan lại này phát triển thành thành viên của Viện nguyên lão, quyền nắm giữ Viện nguyên lão của giới quý tộc đã trở nên phá vỡ. Đến năm 300 trước CN, giới dân gian có quyền gia nhập ở toàn bộ mọi cấp của giáo hội, tức là ngang sản phẩm với giới quý tộc về tín ngưỡng. Với cuối cùng, thành công quyết định về mặt quyền lực và sự tác động đến vào khoảng thời gian 287 trước CN, năm mà các quyết định và lao lý của chính phủ dân gian được áp dụng cho toàn bộ xã hội La Mã, bao hàm cả giới quý tộc. La Mã đã đạt được những cách tân này cơ mà không cần ngẫu nhiên 1 cuộc nội chiến hay đổ máu nào. Tất nhiên, trận đấu tranh kẻ thống trị vẫn không thể xử lý nhưng ví dụ là nội chiến giai cấp đã được ngăn chặn hoàn toàn. Như vậy, bạn La Mã đã cải tân thể chế của chính bản thân mình như 1 yêu cầu tự phạt hơn bởi vì theo xua 1 kế hoạch ví dụ nào.

Cùng thời gian này, cùng với đặc điểm tự phân phát tương tự, họ triển khai mở rộng phạm vi hoạt động của mình. Thoạt đầu, các trận đánh do những người cộng hòa triển khai chủ yếu ớt có đặc thù phòng ngự vì vấn đề lật đổ vương vãi triều Tarquins đã dẫn đến các cuộc tấn công của tín đồ Etruscans và những đồng minh nhằm vào La Mã. Tuy thế không thọ sau đó, La Mã chuyển sang việc tiến công giành quyền điều hành và kiểm soát lãnh thổ của những người bóng giềng nhằm triệt tiêu tác hại bị tấn công. Lô ghích của La Mã là việc kiểm soát và điều hành các lãnh thổ bình thường quanh sẽ phòng ngừa được bất kể cuộc tấn công nào từ cư dân trên những lãnh thổ này đồng thời tạo nên 1 vùng đệm an toàn cho La Mã với đầy đủ kẻ tiến công đến tự xa. Chính sách xâm lược của La Mã do vậy tiếp tục được duy trì vì lý do bình yên của bản thân họ. Hiệu quả cuối thuộc của quá trình này là việc giành quyền kiểm soát toàn cục bán đảo Italia năm 265 trước CN, và tiếp nối là cả cố giới. Nói theo một cách khác rằng đế chế La Mã là một trong những sự ngẫu nhiên, nó được có mặt trong quá trình theo xua 1 chế độ có tên: sự an toàn. Chỉ đến tiến độ cuối của quy trình này, Đế chế La Mã mới trở thành 1 mục tiêu rõ ràng.

CHINH PHỤC ITALY

Cuộc đoạt được Italy được ban đầu ngay sau khi người La Mã trục xuất vương vãi triều Tarquins năm 509 trước công nhân với kim chỉ nam đầu tiên đó là lãnh thổ của bạn Etruscans. Kết đoàn với những tộc Latinh khác với với Hy Lạp, La Mã từng bước vững chắc và kiên cố chinh phục phạm vi hoạt động Etruscans trong suốt 2 gắng kỷ 5 cùng 4 trước CN. Bạn Etruscans bị đuổi thoát khỏi bán hòn đảo Italy. Nền sang trọng Etruscans mang đến đây chấm dứt.

Tuy nhiên, cuộc đoạt được Italy của người La Mã bất thần bị cách quãng bởi cuộc xâm lược của cục tộc Gaul (phần đất châu âu cổ có Pháp, bắc Hà Lan và 1 phần Thụy Sĩ), du cư với thiện chiến tới từ bên kia dãy Alps. Năm 387 trước CN, tín đồ Gaul vượt hàng Alps, nhanh lẹ đánh bại quân đội cùng thiêu bỏ La Mã. Mặc dù nhiên, fan Gaul không có ý định định cư trên Italy, họ chỉ lưu ý đến của cải của La Mã. Họ cướp phá La Mã, yêu cầu cống nạp, và sau thời điểm đã tích lũy đủ thì trở lại đất của họ tại chính giữa châu Âu. La Mã hôm nay suy kiệt cùng nhiều người dân họ đã chinh phục trên bán hòn đảo Italy cù lại tiến công họ. Tuy nhiên, cho năm 350 trước CN, La Mã đã hồi phục khỏe khoắn đủ để lập lại vị cố ở các vùng khu đất nói trên.

Dù chỉ là một thành viên trong liên minh những nước Latinh, La Mã đã áp để vị thế cại trị lên tất cả các nước trong câu kết này. Năm 340, những nước nổi dậy đòi quyền hòa bình sau khi La Mã từ chối yêu sách của họ. Mặc dù nhiên, La Mã chỉ mất có 2 năm để dẹp tung cuộc nổi dậy này cùng thống độc nhất vô nhị khối Latinh năm 338 trước cn. Năm 295 trước cn, La Mã bước đầu cuộc chiến ngăn chặn lại sự nổi loạn của các người Latinh Samnites sinh sống trên hàng Appenine, bao gồm thêm sự tham gia của những người Etruscans, người Gaul sót lại và 1 vài thành phố Italy khác. Kết quả của cuộc chiến này là cho năm 280 trước cn, La Mã giành quyền kiểm soát toàn cục trung chổ chính giữa Italy. Họ đưa sự quan liêu tâm của bản thân về phía nam giới bán hòn đảo tới các thành phố của Hy Lạp và nhanh lẹ khuất phục nốt khoanh vùng này. Vậy là đến giữa thế kỷ 3 trước cn, La Mã đã hoàn toàn cai quản bán hòn đảo Italia.

Lịch sử cổ đại cho biết rằng việc giữ những vùng đất đoạt được được là tương đối khó khăn. Tuy nhiên, La Mã bên cạnh đó đã tìm ra cách giải quyết vấn đề này với các chính sách vừa tự do vừa quân phiệt. Trang bị nhất, Rome không bỏ diệt các vùng đất này nhưng mà trao cho chúng những quyền lực chắc chắn. Một số trong những nơi được chấp thuận trở thành công xuất sắc dân La Mã nhất là các vùng gần La Mã, một vài vùng khác được đồng ý chỉ buộc phải theo những phương pháp nào đó của La Mã. Một số vùng được có thể chấp nhận được trở thành quần thể tự trị, một vài khác được cho phép trở thành đồng minh. Nhưng toàn bộ đều đề nghị đóng thuế và hỗ trợ binh lính cho La Mã. Kế bên ra, La Mã mang lại quân lính định cư trên các miền đất chỉ chiếm đóng như là phần thưởng mang lại sự ship hàng của họ. Quân lính tất cả đất đai rất có thể sinh lợi, cùng La Mã gồm đội quân cố định trên những miền đất đã chiếm đóng. Để tăng cường sức mạnh cho những đội quân này, La Mã tiến hành các dự án công trình làm đường đầy tham vọng. Chúng ta xd những con mặt đường thẳng tắp quá qua những ngọn núi chất nhận được quân đội gấp rút vận hễ tới những vùng bao gồm nổi loạn. Sự phối kết hợp của vấn đề trao quyền hành với quyền công dân với việc đảm bảo những phản ứng lập cập và khắt khe đối với những kẻ nổi loạn đã phát hành 1 đế chế chủ quyền và bền vững trên bán hòn đảo Italy.

Đến lúc này một quân thù mới của La Mã xuất hiện, chính là Carthage, đế chế đang khẳng xác định thế nghỉ ngơi phía phái mạnh Địa Trung Hải. Cố gắng kỷ sau sẽ chứng kiến sự va đụng của hai nước nhà hùng mạnh này. Kết cuộc của không ít va va này: cuộc chiến tranh Punic sẽ gửi La Mã thành lực lượng hùng mạnh mẽ nhất Địa Trung Hải.

CHIẾN TRANH PUNIC

Lực lượng hải quân hùng mạnh mẽ nhất trên Địa Trung Hải trong rứa kỷ 3 trước công nhân là Carthage, đất nước phía bắc châu Phi sát Tuynidi ngày nay. Bạn Carthage là bạn gốc Phoenic và Carthage là 1 trong những thuộc địa cũ của Phoenic từ nắm kỷ 9 trước cn. Trường đoản cú Carthage trong tiếng Phoenic có nghĩa là ?othành phố mới?. Đến rứa kỷ 6 trước cn, Phoenic bị chinh phục bởi người Assyrian (là những cỗ lạc Semitic sống sống phía bắc Mesopotamia) và tiếp nối là người bố Tư. Tuy nhiên Carthage lại ko bị tác động và biến hóa 1 quốc gia hòa bình hoàn toàn. Tuy nhiên song với cuộc đoạt được bán hòn đảo Italy của La Mã, Carthage cũng không ngừng mở rộng lãnh thổ của chính mình ra khắp Bắc Phi. Lúc La Mã hoàn toàn cuộc chinh phục Italy của mình thì Carthage cũng đã kiểm soát toàn thể bờ hải dương Bắc Phi tự phía Tây Libya đến eo biển lớn Gibraltar (bờ đại dương phía phái nam Tây Ban Nha), phần lớn bờ biển cả phía phái nam Tây Ban Nha cũng tương tự các đảo Corsica cùng Sardinia sinh hoạt Châu Âu. Carthage là 1 quyền lực tối cao kinh khủng, nó kiểm soát hầu như các vận động giao thương bên trên Địa Trung Hải, cung cấp binh lính, bầy tớ và hàng hóa, và tích trữ lượng lượng rubi bạc to con từ những mỏ khai quật ở Tây Ban Nha.

Hai đế chế hùng khỏe mạnh này bắt đầu va đụng nhau vào thời điểm giữa thế kỷ 3 trước cn, khi quyền lực của La Mã sẽ vươn tới cực nam của Italy. Thực ra, phía hai bên đã gồm có tiếp xúc rời rộc rạc trước đó nhưng chưa bên nào cảm thấy tác hại đến từ bên kia. Fan La Mã gồm hiểu biết góc cạnh về bạn Carthage. Chúng ta gọi những người dân này bằng cái tên gốc là người Phoenician. Trong giờ đồng hồ Latinh, nó được viết là Poeni, trên đây là xuất phát cái tên Punic của trận đánh tranh sắp được nói tới. Cuộc chiến bất hạnh cho Carthage này là thiết yếu tránh được. Nằm giữa Carthage với Italy là hòn đảo lớn Sicily. Carthage kiểm soát và điều hành nửa phía tây của hòn đảo, tuy nhiên với việc đã điều hành và kiểm soát cực nam giới của bán hòn đảo Italy thì La Mã chỉ từ cách Sicily 1 trung bình tay. La Mã can thiệp vào cuộc nổi dậy của tín đồ Messana cản lại Carthage, và chiến tranh Punic lần 1 nổ ra.

Xem thêm: Thuyết Minh Về Một Trò Chơi Dân Gian Hay Nhất, Top 10 Bài Văn

Chiến tranh Punic lần 1 (264-241 trước cn)

Nổ ra năm 264 trước cn, công ty yếu diễn ra trên đảo Sicily. La Mã bao vây nhiều thành phố của Carthage sống Sicily cùng khi Carthage đưa hải quân của bản thân đến giải vây, La Mã bỏ diệt trọn vẹn lực lượng thủy quân này. Lần trước tiên kể từ khi thành lập, đế chế Carthage chuốc lấy lose trên biển. Cuộc chiến dứt với chiến thắng không thực thụ thuộc về bên nào. Năm 241 trước cn, 1 hiệp ước được ký kết năm 241 giữa phía hai bên với câu hỏi Carthage đề xuất rời vứt Sicily (dù không bị mất vào tay La Mã) và bồi thường 1 khoản đến chiến tranh. Ngay lập tức sau đó, Carthage phải đối mặt với những vụ nổi loạn của lực lượng quân nhân đánh thuê, và La Mã thụ hưởng từ sự phiền phức này cùng với việc sở hữu được đảo Corsica. La Mã rất quan ngại người Carthage và ước ao xây dựng 1 vùng đệm an ninh càng béo càng tốt giữa La Mã với Carthage. Sau Sicily cùng Corsica, La Mã liên tiếp muốn đẩy fan Carthage thoát khỏi Sardinia, quần đảo phía tây bán hòn đảo Italy. Carthage làm phản ứng bằng phương pháp gia tăng sức mạnh ở Châu Âu. Trước tiên, họ chuyển tướng Hamilcar và bé rể ông ta là Hasdrubal cho tới Tây Ban Nha thiết lập cấu hình chế độ thuộc địa và thiết kế quân đội. Ở đây, hai phụ thân con này lập quan tiền hệ đồng minh với những nước vùng Iberia, với quân team Carthage mộ từ các giang sơn đồng minh lặng lẽ âm thầm lớn to gan lớn mật và quyền lực cùng tác động của Carthage vươn mọi bán hòn đảo Iberia.

Chiến tranh Punic lần 2 (218-202 trước CN)

Rất lo ngại trước tình hình này nên những lúc Saguntum, 1 thành phố nhỏ tuổi ở TBN yêu ước Rome biến hóa đồng minh, La Mã đã không từ chối. Vài năm sau, Hannibal, 1 tướng trẻ em 25 tuổi trở thành tổng lãnh đạo quân Carthage sinh sống TBN. Lúc đầu, Hannibal được cho phép người Saguntum sử dụng các bến cảng rộng lớn để tránh xung bỗng với La Mã. Nhưng lại Saguntum với giúp đỡ của người liên minh La Mã, bước đầu chơi trò chủ yếu trị với các thành phố TBN khác. Bỏ qua những đe dọa trực tiếp tự La Mã, Hannibal tiến công và chỉ chiếm giữ Saguntum. La Mã cố gắng thu xếp vụ việc này bằng tuyến đường ngoại giao. Bọn họ yêu cầu Carthage miễn nhiệm Hannibal và chuyển ông này cho Rome. Cuộc chiến tranh Punic lần 2 nổ ra năm 218 trước cn khi Carrthage từ chối yêu cầu này. Mà lại lần này, La Mã phải đương đầu với 1 kẻ địch đáng sợ. Trong thời hạn sau trận đánh lần 1, Carthage đã tạo ra 1 lực lượng hùng mạnh. Hannibal vẫn đưa lực lượng này đi dọc Châu Âu và tháng 9 năm 218, ông gửi quân Carthage vượt hàng Alpes ban đầu cuộc thôn tính Italy. Dù căng thẳng mệt mỏi vì quãng đường chuyên chở chiến, Hannibal vẫn ngay nhanh chóng đập chảy quân La Mã nghỉ ngơi phía bắc Italy. Chiến thắng ngoạn mục này đã khiến nhiều binh sĩ du mục Gaul kéo đoàn quân của Hannibal nâng tổng số quân của ông lên trên 50000. Thành công của Hannibal trước fan La Mã được bảo đảm bằng việc thuyết phục những đồng minh của La Mã và giáp nhập nhiều thành phố vào Carthage.

Người La Mã hiểu đúng bản chất họ ko thể vượt mặt Hannibal. Giỏi vọng, La Mã trao quyền đến nhà độc tài Quintus Fabius Maximuss. Fabius sai bảo tránh cuộc chiến tranh trực diện bởi mọi giá, chỉ đánh du kích cho tới khi quân Carthage suy yếu đủ để tiến công trực diện. Tuy vậy khi Hannibal tiến quân tới Cannae (trận Can) năm 216 trước cn, Fabius đưa 1 đội quân 80000 người ra phòng lại. Đội quân này ngay nhanh chóng bị Hannibal tiêu diệt hoàn toàn, đây là thất bại lớn số 1 Rome từng trải qua. Các đồng minh phía nam Italy của La Mã chạy sang phía Hannibal, cục bộ Sicily trở thành đồng minh của Carthage. Cung cấp đó, vua Philip V xứ Macedon, bạn kiểm soát số đông lãnh địa Hy Lạp cũng ngả theo Hannibal và bước đầu cuộc cuộc chiến tranh chống lại La Mã năm 215 trước cn. Tình trạng gần như tốt vọng đối với La Mã. Fabius không hề dũng khí tuyên chiến đối đầu và cạnh tranh với Hannibal. Hannibal đưa quân team vòng xung quanh Italy nhưng mà không còn bất cứ sự phản kháng nào. Tuy nhiên, Hannibal không tồn tại đủ lực lượng với trang bị để bao vây hay tấn công ồ ạt những thành phố như Rome. Toàn bộ những gì ông rất có thể làm là đi khắp những miền nông làng mạc Italy và hủy diệt nó.

La Mã quyết định tiến công hậu phương của Hannibal. Biết rằng Hannibal dựa vào vào nguồn hỗ trợ nhân lực với vật lực tự TBN, La Mã trao mang đến Publius Cornelius Scipio (237-183 trước cn), 1 kĩ năng về kế hoạch chức Thống đốc Tây Ban Nha, 1 hành động không vừa lòng hiến do vị tướng trẻ con này chưa bao giờ là quan lại chấp chính. Scipio, trong tương lai được call bằng cái brand name Scipio Africanus vì chiến thắng của ông trước bạn Carthage trên khu đất Châu Phi, đã cấp tốc chóng đoạt được toàn bộ TBN. Đến thời điểm này, Hannibal bị mắc cạn trên khu đất Italy. Sau đó, Scipio chuyển quân vào Châu Phi và buộc fan Carthage phải ý kiến đề xuất Rome 1 hiệp ước hòa bình. 1 phần của hiệp ước này là Hannibal đề xuất rời ngoài bán đảo Italy. Hannibal là 1 trong số những danh tướng to tướng nhất trong lịch sử vẻ vang thế giới. Vào suốt trận đánh tranh với La Mã, ông không hề thua 1 trận nào. Mặc dù thế ông vẫn đề xuất rút lui. Và dù chiến hạ trong tất cả các trận đánh, Hannibal đã thua kém trong trận chiến tranh này. Khi Hannibal quay trở lại, bạn Carthage mang lại ý thức và thêm 1 lần nữa nổi lên chống lại La Mã. Năm 202 trước cn, Hannibal và Scipio giao chiến sinh sống At Zama phía bắc Châu Phi với tại phía trên Hannibal nếm thua trận đầu tiên. Carthage bị gửi xuống thành 1 bang độc lập. La Mã hôm nay kiểm soát toàn cục miền tây Địa Trung Hải bao gồm cả quanh vùng Bắc Phi.

Cuộc chiến này mang đến cho La Mã những tay nghề lịch sử. Họ đang phải đối mặt với đầy đủ thất bại phân minh trước một đối thủ hùng dũng mạnh và cuối cùng đã chiến thắng những quân địch vượt trội này. Tính bí quyết La Mã được đánh giá từ cuộc chiến tuyệt vọng này đã xuyên thấu phần còn sót lại của lịch sử đế chế. Chiến tranh Punic lần 2 chuyển La Mã từ bỏ 1 quyền lực có tính khu vực trở thành 1 đế chế trên toàn gắng giới. Với việc Philip V của Macedon hợp tác với Hannibal tiến hành chiến tranh hạn chế lại Rome, La Mã gửi hướng chiến tranh về phía đông trước tiên lấn chiếm Macedon và tiếp nối là những vương quốc Hi Lạp khác. Hiệu quả cuối thuộc của cuộc chiến tranh Punic lần 2 là sự thống trị trái đất của La Mã.

Chiến tranh Punic lần 3 (149-146 trước CN)

Trong trong thời điểm tiếp theo, La Mã tiếp tục đoạt được các nước nhà Hy Lạp ngơi nghỉ phía đông. Ở phía tây, họ bầy áp tàn khốc người Iberian với trút thịnh nộ lên đầu bạn Carthage. Những nhà sử học đã khắc ghi lời của 1 lãnh tụ bậc nhất của La Mã là Cato rằng khi ngừng 1 bài xích phát biểu về bất cứ vấn đề gì, ông này cũng đều có câu: ?otôi cho rằng phải diệt trừ Carthage?. Vào nửa vào đầu thế kỷ thứ 2 trước cn, cho dù không giành lại được nhiều quyền lực tuy vậy với các vận động thương mại, Carthage cũng đã khôi phục lại đa số sự thịnh vượng trước kia. La Mã ngày càng nghi ngờ sự phục sinh của Carthage và yêu cầu tín đồ Carthage tự bỏ tp của họ nhằm lùi sâu vào trong châu lục Bắc Phi. Carthage, xứ sở bán buôn phụ trực thuộc vào mua bán trên biển không đồng ý yêu ước này. Viện nguyên lão La Mã tuyên cha chiến tranh. Sau 1 thời gian bao vây, tín đồ La Mã chiếm lĩnh được thành phố, bầy tớ La Mã đi từng bên tàn sát dân cư Carthage. Đây có lẽ là vụ hành quyết có hệ thống đẫm máu tốt nhất trước cầm chiến II. Những người Carthage còn sống bị buôn bán làm nô lệ. Cảng biển và thành phố bị phá hủy.

Chinh phục Hy Lạp

Trong thời gian La Mã đang bận rộn với hầu hết tranh chấp chủ yếu trị nội bộ và cuộc chinh phục Italy thì fan Hy Lạp nơi bắt đầu Macedonia (nằm thân Nam bốn và Hy Lạp) đã chinh phục hầu không còn lãnh địa Hy Lạp và kế tiếp vươn bàn tay đế quốc ra khắp thay giới. Năm 324 trước cn, khi mà lại Rome vẫn chưa đoạt được hết Italy với vẫn sẽ sa lầy trong mọt xung bỗng giữa giới quý tộc cùng dân nghèo, thì toàn cục lãnh địa thế giới nằm phía đông La Mã đang thuộc về 1 người lũ ông duy nhất, Alexander Đại Đế, bên quân sự có thể coi là to con nhất trong lịch sử hào hùng cổ đại. Sau khi đoạt được toàn bộ cha Tư, Alexander bất ngờ chết vướng lại đế chế bát ngát ông vẫn dựng lên trong sự xâu xé của các tướng lĩnh. Năm 312 trước cn, Seleucus, 1 trong số viên tướng mạo này xưng vua tại Babylon và phần đất rộng lớn phía đông Hy Lạp, tiếp nối tiếp tục không ngừng mở rộng lãnh thổ tới phía đông Anatolia (Thổ Nhĩ Kỳ) và phía bắc Syria ra đời Seleucid, đệ nhị đế chế Hy Lạp. Nhưng La Mã bên cạnh đó không ân cần lắm đến các sự khiếu nại chấn hễ này. Bị chi phối vị những vụ việc trong nội bộ, La Mã không nhiệt tình lắm đến tình hình bên phía ngoài và chưa nhìn nhận đế quốc Hy Lạp như một mối đe dọa. Nhưng cuộc chiến tranh Punic lần 2 đang làm toàn bộ thay đổi. Rome ngay sát như đã trở nên hủy diệt bởi bạn Carthage và quốc gia Macedonian (dưới quyền trị vì của Philip V 221-179 trước cn) lại liên hiệp với Carthage. Trái đất Hy Lạp lộ diện trong đôi mắt của fan La Mã như là mối ăn hiếp doạ bự nhất đến từ bên ngoài.

Philip V là một trong vị vua các tham vọng, muốn không ngừng mở rộng lãnh thổ và đổi thay Macedonia thành 1 đế chế. Không may cho ông ta, Antiochus III (223-187 trước cn), vị vua của đế chế Seleucid cũng có thể có cùng ước mơ này. Antiochus III ban đầu chiếm đoạt cương vực Palestine, giành giật quyền điều hành và kiểm soát Ptolemies trực thuộc Ai Cập. Đồng thời, Philip V cũng ban đầu vươn tay tới biển Aegean (nằm thân bán đảo Hy Lạp cùng vùng tiểu Á nằm trong Thổ Nhĩ Kỳ) và vùng tè Á. 2 vị vua này thấy giải pháp tốt độc nhất vô nhị là bắt tay nhau cùng đoạt được Ai Cập sau đó mới tính mang lại chuyện phân tách chác.

La Mã, sau khi trải qua tay nghề cay đắng với Carthage, đã trở bắt buộc rất cảnh giác với các non sông có ước mơ đế chế bên ngoài. Họ đã ngăn chặn lại Philip V trong thời gian chiến tranh Punic lần II (cuộc chiến này được điện thoại tư vấn là cuộc chiến tranh Macedonian lần I) và sau đó lại yêu mong ông ta kết thúc việc xâm lăng đất đai Hy Lạp. Philip V từ bỏ chối, với La Mã cử tướng Flaminius tiến đánh Macedon năm 200 trước cn, trận đánh Macedonia lần 2 bắt đầu. Sau 3 năm, Flamiuss vượt qua Philip V vào trận Thessaly (địa danh ở ở miền trung bộ Hy Lạp, phía bắc biên thuỳ Macedonia) và đến năm 196 trước cn thì tuyên bố những thành phố Hy Lạp được độc lập.

Nhưng La Mã vẫn khôn cùng cảnh giác cùng với Antiochus III. Vị vua này chuyển quân lên đất Hy Lạp tấn công người La Mã nhưng nhanh lẹ bị đánh nhảy khỏi Hy Lạp rồi bị lose trong trận Magnesia sống Tiểu Á năm 189 trước cn. Trong trận chiến này, fan La Mã không chiếm đoạt khu đất đai mà chỉ buộc Antiochus nộp 1 khoản tiền vạc lớn. Nói chung, La Mã coi các thành phố Hy Lạp giống như các thành phố thoải mái ít tiềm lực, với La Mã coi mình là người bảo vệ Hy Lạp, và bằng phương pháp này ngăn ngừa sự cải cách và phát triển của bất kỳ quyền lực tập trung nào có chức năng đe dọa Rome. Năm 179 trước cn, Philip V chết, bạn kế vị là Perseus khuấy động phong trào dân chủ và lòng tin cách mạng sống Hy Lạp. Cùng La Mã lại xâm chiếm Hy Lạp. Cuộc chiến Macedonia lần 3 nổ ra (172-168 trước cn). Không giống với lần trước, khi cuộc chiến này kết thúc, cho dù vẫn không chỉ chiếm đất đai nhưng mà Rome áp đặt vẻ ngoài lệ cai quản rất cứng rắn đối với các đồng minh cũng như các thành phố nhờ vào nhằm ngăn chặn mọi ngọn lửa phương pháp mạng. La Mã đang học được tự việc kiểm soát điều hành các thành phố ở Italy rằng rất có thể kéo dài sự thần phục của các thành phố này nếu gia hạn được sự bầy áp hoàn thành khoát, nhanh chóng và tàn bạo.

Lúc này, đế chế La Mã đang thành hình. La Mã đáp trả các tác hại ngay khi nó mới chỉ sắp xẩy ra. Việc vượt mặt Perseus đi kèm với câu hỏi cướp phá các thành phố bị chinh phục 1 cách nặng nề. Cung ứng đó, khoản tiền phạt mà phần lớn kẻ bại trận phải chịu đựng làm ngập đầy kho tàng La Mã. Đồng thời, sinh sống phía Tây, các quan chức thay mặt đại diện của La Mã đánh thuế nặng nề lên những người dân bị cai trị. Đến thời điểm giữa thế kỷ 2 trước cn, La Mã đã trở thành 1 cỗ máy làm tiền vĩ đại với phần đa affair có ích đến mức ko tưởng. Tuy nhiên, lượng của cải kếch xù này vẫn khơi dậy côn trùng xung đột thống trị có từ trước đây và nền cộng hòa sẽ bắt buộc sống trong cơn rủi ro khủng hoảng trong rộng 100 năm tới, cơn bự hoàng nhưng mà tại thời gian nó kết thúc, sẽ xô đổ nền cùng hòa và gửi La Mã ngả sang chính sách độc tài.

Cuộc rủi ro của nền cùng hòa

Giới dân dã La Mã bao gồm những nông dân, thợ bằng tay và hầu như lao động thủ túc khác. Một trong những phần nông dân có tác dụng việc giữa những trang trại bé dại của riêng mình, phần còn lại cùng với các thợ thủ công và các loại lđ khác đ làm cho thuê cho giới quý tộc với tầm lương ko tồi. Chiến tranh Punic lần II đã đổi khác tận căn nguyên sự sở hữu gia tài trong xóm hội. Hannibal sẽ san bằng những miền nông thôn khi đi lại chiến xung quanh La Mã, tổng thể của cải của quốc gia được tập trung sau những bức tường chắn thành Rome nhằm bảo vệ. Bên ngoài, công trình và ruộng đất của hàng chục ngàn nông dân bị phá hủy. Sau chiến tranh, giới quý tộc càng nhiều thêm vì chưng chiến lợi phẩm cuộc chiến tranh mua sạch khu đất đai trồng trọt. Đến giữa thế kỷ II trước cn, nền nông nghiệp trồng trọt La Mã trọn vẹn bị chi phối bởi các đồn điền mênh mông thuộc về của phần đa chủ đất phong phú đến mức ko tưởng. Mọi nông dân khánh kiệt tràn vào các thành phố kiếm câu hỏi làm. Đây bắt đầu chỉ là phần chìm của tảng băng xung đột.

Trong khi đó các trận đánh Punic với Macedonia đã hỗ trợ cho La Mã không ít nô lệ. Trước đây, La Mã đã bao hàm lao cồn là nô lệ, nhưng cần đến vào giữa thế kỷ 2 trước cn, sự đổi khác từ nền kinh tế lao động làm công sang lao động nô lệ mới thực thụ diễn ra. Đến cuối thế kỷ 2 trước cn, phần nhiều dân số La Mã thuộc tầng lớp nô lệ. Triệu chứng này làm giảm sút các cơ hội việc làm và thu nhập cá nhân tốt cho người lđ gốc La Mã. Nếu muốn có công việc, chúng ta buộc phải đồng ý mức thu nhập thậm chí là thấp hơn những người nô lệ, mức dường như không thể đủ sống. Chứng trạng này tạo ra 1 làn sóng di trú to con của những người LĐ từ tp này sang thành phố khác sinh hoạt La Mã với nỗi oán giận ngày dần tăng. Thùng dung dịch súng rủi ro đã được châm ngòi.

Nội chiến Grachhi

Năm 133 trước cn, tranh chấp chuyển La Mã vào nội chiến. Tiberius Gracchus, vị quan lại hộ dân thay mặt cho dân chúng ý kiến đề nghị giới hạn quyền tải đất đai bên dưới 640 acre (1 acre ~ 0.4 ha), và do đó lấy đi nhiều phần đất đai của giới quý tộc. Những người dân có trên 640 acre đất đề xuất trả lại phần dôi nhằm Nhà nước phân chia cho dân nghèo. Vớ nhiên, giới thượng lưu và viện nguyên lão La Mã tìm mọi cách hoàn toàn có thể để làm phản đối dự giải pháp này. Họ vậy được vị quan hộ dân thứ nhì là Octavius với thuyết phục ông này bao phủ quyết cách tân ruộng đất của Gracchus. Tức giận vì bị phản bội đối, Gracchus cách chức Octavius, 1 hành vi vi hiến rõ ràng. Khi nhiệm kỳ kết thúc, Gracchus liên tiếp có thêm hành động vi hiến thứ hai là gia nhập kỳ thai cử mang lại nhiệm kỳ tiếp theo. Bạo loàn nổ ra trong lần bầu cử này cùng Gracchus bị 1 nhóm những nghị sĩ ám sát, lần trước tiên trong lịch sử vẻ vang tồn tại, người La Mã chém giết mổ lẫn nhau.

Nhiều người đã không reviews đúng vai trò của Tiberius Gracchus đối với lịch sử La Mã. Mặc dù cuộc cải cách của ông thất bại, tuy thế Gracchus đã tạo nên một phong cách chính trị mới: ship hàng đa số. Trước Gracchus, những biến đổi chính trị được tiến hành chủ yếu vì chưng những yêu mong của, và để ship hàng 1 thiểu số là giới quý tộc. Tuy nhiên, Tiberius lại kiếm tìm kiếm những biến hóa vì ích lợi của bằng hữu dân chúng và hoàn toàn không đếm xỉa mang lại giới quý tộc. Điều kia đã tạo ra 1 lớp thiết yếu trị gia mới ở La Mã, những người dân được điện thoại tư vấn là chủ yếu trị gia mị dân bởi vì những nỗ lực giành quyền lực tối cao của họ bằng phương pháp thu hút sự ủng hộ vào dân chúng. Đối lập cùng với những bao gồm trị gia loại này, giới quý tộc thường xuyên nỗ lực duy trì cơ cấu bao gồm trị truyền thống: ship hàng tầng lớp nhiều có.

Tiberius bị tiêu diệt nhưng đơn vị Gracchi chưa tạm dừng ở đó. Liên tục hai năm 123 và 122 trước cn, Gaius Gracchus (em trai Tiberius) được bầu là quan liêu hộ dân. Bao gồm nguồn ủng hộ vĩ đại từ dân chúng, Gaius tìm phương pháp thông qua tương đối nhiều bộ phương pháp tại quốc hội. Đầu tiên, ông ra chính sách bình ổn giá cả ngũ ly bằng việc cho xây dựng những nhà kho chứa ngũ ly thừa tự mùa trước. Dự hiện tượng thứ nhì sẽ mang về cho ông không ít sự phòng đối là trao quyền công dân mang lại tất khắp cơ thể Italy (nhằm làm tăng quyền lực tối cao của bạn dạng thân Gaius). Năm 121 trước cn, Viện nguyên lão thông qua một luật định yêu thương cầu các quan chấp chính bảo vệ nền cùng hòa và tuyên bố Gaius Gracchus là kẻ thù trong phòng nước. Gaius bị săn đuổi và tự sát, hàng ngàn người cỗ vũ ông bị giết cùng treo cổ.

Marius

Sau kia ít lâu, năm 111 trước công nhân La Mã bắt đầu cuộc chiến với Jugurtha, vị vua của Numidia (1 nước nhà bắc Phi nằm phía phái mạnh Carthage). Trận chiến này được gọi là cuộc chiến tranh Jugurthine, sẽ được triển khai không triệt để và sự ngờ vực của tín đồ La Mã so với viện nguyên lão tăng lên. Vày vậy, năm 107 trước cn, Gaius Marius (157-86 trước cn) được bầu làm quan liêu chấp thiết yếu và được cử mang lại Numidia. Marius hối hả đánh bại Jugurhta. Nhưng bạn thực sự tấn công bại hoàn toàn Jugurtha là Sulla (138-78 trước cn), 1 sĩ quan của Marius. Mặc dù thuộc về 1 dòng dõi quý tộc lâu lăm nhưng Sulla là một vị tướng tá nghèo. Còn Marius lại là 1 trong những quý tộc mới, người đầu tiên trong loại họ đã đạt được vị trí cao trong xóm hội. Cả 2 đều không được giới quý tộc La Mã công nhận. Sulla cho rằng Marius vẫn giành lấy tin tưởng bằng số đông chiến công không thuộc về mình. Sự ghen đua thân hai ông này là lý do của cuộc binh đao năm 88 trước cn. Marius là một trong những nhà cách tân sáng tạo. Ông thay đổi hoàn toàn tổ chức cơ cấu quân team của mình bằng phương pháp hầu như chỉ sử dụng những người dân tình nguyện. Chúng ta là những người nghèo tuyệt nhất La Mã, những người dân vẫn nuôi dưỡng lòng căm phẫn với cơ chế đặc biệt trường đoản cú sau khi anh em Gracchi bị giết. Marius chuyển ra lời hứa hẹn sẽ phân tách chiến lợi phẩm cuộc chiến tranh và ruộng đất để đổi lấy sự phục vụ lâu dài của đội quân này. Với 1 cái gì đấy mới mẻ sẽ xuất hiện. Sự nghèo khổ đã đẩy một lượng lớn người nghèo thành binh lính, và đầy đủ binh lính này có lòng trung thành và sự biết ơn sâu sắc không yêu cầu là với công ty nước nhưng mà với vị tướng mạo bảo trợ của họ. Sự tôn sùng cá nhân này đang trao mang đến Marius, và phần đông tướng lãnh không giống trong tương lai, 1 quyền lực mà người ta chưa bao giờ có trước đây.

Sulla

Trong trong thời điểm 80 trước cn, La Mã phải xử lý hàng loạt trận đánh với các đồng minh Italy, những người dân phải chịu đựng sự bất công lớn. Sulla chứng tỏ mình là 1 trong những tướng giỏi trong suốt các trận chiến này cùng được thai làm quan chấp bao gồm năm 88 trước cn. Khác với Marius, Sulla coi bản thân thuộc về giới quý tộc. Ông ta đánh bại Marius vào cuộc nội chiến. Viện nguyên lão, lo ngại sự kháng đối của dân chúng, đang trao đến Sulla quyền lực độc tài. Đến thời điểm này, địa điểm độc tài đã là địa chỉ hợp hiến. Chính phủ La Mã được phép trao toàn thể quyền lực quân vương cho 1 cá nhân trong thời gian của cuộc to hoảng. Vị quân vương vãi này sẽ không phải chia sẻ quyền lực với một người khác như dưới chính sách quan chấp chính. Sulla ngay chớp nhoáng thực hiện cải tân chính phủ trong tầm 3 năm với việc khôi phục quyền lực của Viện nguyên lão và cắt đứt quyền của quốc hội. Dù ý định là khôi phục lại hình thức chính phủ thuở đầu nhưng Sulla áp dụng 1 giải pháp khác hẳn. Ông ta áp dụng quân đội để giết tất cả các kẻ thù (và thậm chí những người chưa phải là đối thủ). Nền tảng gốc rễ của đế chế đã gồm có đứt gãy nguy hiểm.

Bắt đầu của sự kết thúc

Cuộc cải cách của Sulla đem về sự phản kháng dữ dội. Sau khi Sulla chết, viện nguyên lão phải đối mặt với những cuộc nổi loạn tất cả vũ trang. Năm 70 trước cn, hai thiết yếu trị gia nhiều ước mơ là Crassus và Pompey lên làm cho quan chấp thiết yếu và ngay lập tức bãi bỏ hiến pháp của Sulla. 1 trào lưu thiết yếu trị new xuất hiện. Crassus với Pompey đoàn kết với những quan hộ dân cư và quốc hội chống lại viện nguyên lão cùng giới quý tộc. Năm 67 trước cn, Pompey được trao quyền lãnh đạo toàn bộ vùng Địa Trung Hải trong 3 năm, và quyền lực tối cao này được kéo dài trong các năm tiếp theo để ông hoàn toàn có thể tiếp tục cuộc chiến ở vùng đái Á. Đến cuối quy trình này, Pompey đã trở thành nhà lãnh đạo danh tiếng nhất ở La Mã. Vấn đề này khiến Crassus lo ngại vì ông ta không có vị trí quan trọng như Pompey trong cả viện nguyên lão lẫn Quốc hội. Với Crassus ra quyết định liên minh với các chính trị gia nức tiếng khác, trong đó trông rất nổi bật nhất là Gaius Julius Caesar (100-44 trước cn). Caesar xuất thân từ 1 gia đính thêm quý tộc lâu đời, và là vị tướng mạo thiên tài chỉ đạo quân La Mã nghỉ ngơi Tây Ban Nha với Gaul.

Khi Caesar trở về từ Tây Ban Nha, ông yêu thương cầu 1 cuộc diễu binh thắng lợi vòng quanh Rome. Viện nguyên lão khước từ cuộc diễu binh này vày sợ ảnh hưởng của ông tới chỗ đông người dân chúng. Caesar thuyết phục Pompey và Crassus hòa giải với thể chế tam hùng trước tiên được thành lập bao gồm 3 chính trị gia nói trên. Chính phủ này hoàn thành quyền lực của cơ quan chính phủ và bước đầu sự kết thúc của nền cùng hòa La Mã.

JULIUS CAESAR

Chính bao phủ tam tài đầu tiên bao gồm Caesar, Crassus và Pompey bắt đầu nắm quyền lực năm 59 trước cn sau khoản thời gian Caesar được thai làm quan liêu chấp chính. Chương trình cách tân của chính phủ mới được phát hành và Caesar thay đổi thống đốc của 2 tỉnh giấc Gaul (phía bắc Italy) và Illycrium (ven biển khơi Adriatic của phái nam Tư). Các chiến dịch đoạt được bằng quân sự chiến lược là tuyến phố để vươn tới quyền lực tối cao ở La Mã, bằng phương pháp đó khiến cho các tướng tá lãnh 1 đội quân trung thành, sự giàu có, sự ủng hộ cùng uy tín làm việc Rome. Chức thống đốc ở cả 2 tỉnh nói trên chất nhận được Caesar thực hiện ước mơ đoạt được của mình.

Lúc này bạn La Mã không có lý bởi gì phải xâm lăng khu vực Trung và Bắc Âu. Những bộ lạc Đức và Celt (chủng bạn cổ đại sống hầu hết ở Trung cùng Tây Âu, có hậu duệ là những người dân Ireland, Wale, cao nguyên trung bộ Scotland và ven biển phía bắc nước Pháp ngày nay) sống ở khoanh vùng này là những bộ lạc phân phối du cư. Tỉnh Illycrium là vùng đệm đủ bình an cho La Mã đối với bất kể sự đe dọa nào đến từ những bộ lạc này. Mà lại Caesar vẫn đã thực hiện những cuộc chinh phục kỳ diệu nhắm tới vùng khu đất này. Với một loạt những chiến dịch quân sự thiên tài, Caesar kéo dài đường biên thuỳ của đế chế La Mã ra mãi phía bắc những nước Pháp, Bỉ và thậm chí là cả phía nam quốc gia Anh, chết thật phục hoàn toàn những tín đồ Celt sống trong đây. Khi Caesar hoàn toàn cuộc chinh phục của mình thì chính phủ nước nhà tam tài của ông rã rã. Crassus chết trong cuộc chiến chống lại bạn Parrhian (người tía Tư cổ đại) sinh hoạt Trung Đông, Pompey quay sườn lưng lại Caesar và lôi cuốn viện nguyên lão ngăn chặn lại ông. Viện nguyên lão tuyên cha Caesar là quân địch của đế chế và chỉ định cho ông giao lại quyền thống lãnh và vùng đất đã trị vì. Caesar ko tuân theo bổn phận này. Với đội quân tuyệt vời nhất trung thành, năm 49 trước cn, Caesar chuyển quân quá sông Rubicon vào Italy. đao binh bùng nổ.

Trong khi đó, Pompey nhập team quân của bản thân với 1 đội quân mới vày tướng Metellus Scipio chỉ đạo và theo Caesar về hướng tây nam, tiến vào trong nước Hy Lạp cho 1 cánh đồng ở phía xung quanh 1 yêu quý trấn nhỏ dại có thương hiệu Pharsalus, giao lộ của con đường giao thương đông-tây. Caesar có khoảng 22000 bộ binh và 1000 kỵ binh dàn trận trên cánh đồng phía bờ bắc sông Enipeus. Pompey đối trận cùng với 45000 quân ở trong phần cao rộng trên cánh đồng. Đội quân của Caesar đa số gồm những quân lính đã theo ông tham chiến vào 10 năm ở Gaul, trong khi binh lính của Pompey, dù đông gấp hơn 2 lần, lại chỉ là phần đông người nô lệ và số quân được huấn luyện sơ sử dụng do các vị vua liên minh cung cấp. Rất nhiều sử gia đã xem xét rằng quân nhóm Pompey vào trận với ý thức rất cao vày đã thành công đội quân huyền thoại của Caesar trước kia 1 tuần. Cùng Pompey bên cạnh đó đã sờ thấy chiến thắng. Caesar thực hiện quân đội trong vô số nhiều ngày trên mảnh đất rộng 4 dặm phân làn giữa 2 kẻ địch để bẫy Pompey vào trận. Mặc dù nhiên, Pompey vẫn trở nên thận trọng sau thời gian đối chiến cùng với Caesar. Ông ta muốn tiêu tốn sinh lực địch bằng cách bỏ thời gian mong chờ nhằm khai thác vấn đề tiếp tế cùng sự bất mãn của quân quân nhân Caesar theo thời gian trong khi phiên bản thân Pompey được đảm bảo an toàn nguồn tiếp tế liên tiếp cả về hoa màu và người từ phía đông. Pompey nhận định rằng không lợi lộc gì nhằm khai chiến cơ mà Pompey ko chỉ có một mình. Bao phủ ông ta có vô số các nghị sĩ gồm quyền lực. Một số ít thiếu gớm nghiệm, 1 số ít phấn khích quá trớn vì chiến thắng tại Dyrrhachium, còn số khác sẽ quá căng thẳng với trận đánh và muốn xong xuôi nó tức thì lập tức. Vớ cả bọn họ thúc giục Pompey khai chiến, liên tục hướng sự chú ý của Pompey vào Caesar, tín đồ đang lạnh lòng tham chiến. Dưới các áp lực này, và đi ngược lại giải pháp của bản thân mình, Pompey yêu cầu tham chiến. Caesar rất ưa chuộng với vấn đề này vì mối cung cấp tiếp tế của ông rất nhỏ và Pompey đáng lẽ chỉ việc chờ đợi. Pompey dường như rất lo lắng về trận đấu này khi có một tuyên ba rất cạnh tranh hiểu với lực lượng của mình: ? “Bất cứ chiến thắng thuộc trở về bên cạnh nào, ngày hôm nay sẽ là ngày ban đầu của 1 giai đoạn kinh khủng và không có xong với La Mã? “(Appian)

Caesar tham chiến với những quân đoàn số 8,9,10,11 với 12 chia thành 80 toán quân với tổng số quân ngay gần 22000 bộ binh, 1000 kỵ binh nặng và một số bé dại kỵ binh nhẹ. Pompey tất cả 110 toán quân tổng số lên đến 45000 bộ binh bao gồm đủ cả chủ lực và dự bị được yểm trợ do 3000 quân cung nỏ, 1200 quân bắn đá và 7000 kỵ binh. Đội quân này là sự tập hợp của những quân đoàn La Mã với những quân đoàn đồng minh đến từ siêu nhiều non sông khác nhau, tự Gaul, Đức mang lại Thổ Nhĩ Kỳ cùng Syria.

Pharsalus là 1 một trong những trận đánh lịch sử khi mà thắng lợi thuộc về vị tướng bao gồm những trí tuệ sáng tạo thiên tài về chiến thuật. Caesar đã chiến thắng vì có thể đoán định đúng đắn Pompey sẽ làm gì. Lợi thế lớn độc nhất vô nhị của Pompey là team kỵ binh bên dưới quyền chỉ đạo của Titus Labienus, tập trung tổng thể bên cánh trái với đội cung thủ và bắn đá. Caesar ngay nhanh chóng đoán ra ý trang bị của Pompey là ao ước đập tan nhóm kỵ binh 1000 người đang dàn trận mặt cánh nên của ông. Caesar rút 6 toán quân bộ binh sinh sống hậu phương lên để chếch phía sau đoàn kỵ binh bên cánh phải với trang bị là ngôi trường thương. Khuất phía sau những con con ngữa cao lớn, đội kỵ binh này rất khó khăn bị đối phương quan gần kề thấy. Sau 1 bài xích phát biểu mà Caesar mạnh bạo chỉ ra rằng toàn bộ trận đánh dựa vào vào sự gan góc của đội quân này, ông chỉ định cho toàn bộ quân đội của chính mình không được hành vi khi chưa tồn tại hiệu lệnh từ bỏ ông. Thời khắc là vấn đề mấu chốt lúc phải tuyên chiến và cạnh tranh với 1 kẻ thù có quân đồng đội gấp hơn gấp đôi mình. Bên bờ sông Enipeus dốc đứng đảm bảo cánh nên của Pompey, khu vực ông sắp xếp binh lính Tây Ban Nha và Cilicia (vùng khu đất Tiểu Á phía phái nam Thổ Nhĩ Kỳ). Binh đoàn Syria được đặt tại trung tâm. Đối lại, Caesar bố trí 2 binh đoàn 11 cùng 12 bên cánh trái dưới sự chỉ huy của tướng mạo Marc Antony, tướng tá Domitius Calvius chỉ đạo quân trung tâm, Publius Sulla chỉ huy quân đoàn 10, binh đoàn tinh nhuệ nhất của Caesar mặt cánh phải, trạm lãnh đạo của Caesar nghỉ ngơi phía sau cánh quân này.

Xem thêm: Hô Hấp Ở Động Vật Là Gì - Lý Thuyết Hô Hấp Ở Động Vật Sinh Học 11

Khi lực lượng kỵ binh của Pompey cùng quân cung thủ tiến công vào cánh yêu cầu của quân Caesar, cú đánh gần như ngay mau chóng chọc thủng cánh quân trống vắng này. Cùng lực lượng kỵ binh của Pompey bất ngờ giáp khía cạnh với binh đoàn bộ binh thiện chiến được trang bị đặc biệt quan trọng để ứng phó với quân nhân khinh kỵ. Lực lượng mai phục lúc này mới được lệnh tấn công từ Caesar. Họ tràn lên và thuộc kỵ binh công ty xiết chặt đội hình quanh đạo quân đón đầu của Pompey. Hoảng loạn, kỵ binh và các cung thủ của Pompey dẫm đánh đấm lên nhau để chạy chốn. Caesar ngay mau chóng thừa thắng kích thẳng vào cánh trái giờ sẽ rệu chảy của địch đồng thời cho những quân đoàn khác tiến đánh vỗ mặt quân Pompey. Bị tiến công cùng cơ hội cả phía bao gồm diện trong lúc cánh trái đã bị chọc thủng toàn bộ, quân Pompey đổ vỡ trận và toá chạy về phía sau. Khi cánh trái quân thù đã vỡ, thậm chí còn khi địch quân phần đã trở nên bao vây nhằm tiêu diệt, phần đã tháo chạy không đủ can đảm chống cự cùng vừa chạy vừa hô ?ochúng ta vẫn bại trận?… Caesar liên tục có các mệnh lệnh sáng suốt nhằm bảo đảm chiến thắng không chỉ là là 1 trận đấu này mà lại là cục bộ chiến dịch. Ông cho những sĩ quan liêu liên lạc đi mọi nơi trên chiến trường truyền đi trách nhiệm không được giết những người dân La Mã nhưng chỉ tiến công các nhóm quân liên minh của Pompey. Những chiến binh của Caesar vứt qua lực lượng đồng hương, ban đầu tàn cạnh bên quân đồng minh, đầy đủ người đã không còn khả năng chống cự, 1 trận thảm sát bự khiếp.

Hành động này của Caesar đã khiến cho những bầy tớ La Mã còn sót lại trong quân team Pompey không phải sốt ruột về số phận của mình sau chiến thắng của ông. Cùng họ quay trở về với Caesar trong những khi đội quân liên minh của Pompey cục bộ bị đập tan và toá chạy. Sau khi chứng kiến thua trận thảm sợ của mình, Pompey quay trở lại lều chỉ huy (nơi đều vòng nguyệt quế đang được chuẩn bị sẵn để mừng chiến thắng) và trong 1 lúc, ngoài ra bị mất kiểm soát. Caesar tập hòa hợp quân đội của bản thân mình lại để tiến hành động thái ở đầu cuối (mà ông viết rằng: ngay chớp nhoáng trước giữa trưa cùng ngày) tấn công khu doanh trại của Pompey. Pompey, lai tỉnh lại sau khoảng thời gian mất thăng bằng được những người dân tuỳ tùng trá hình rồi cùng 4 bạn tâm phúc chạy cho tới cảng Larissa. Caesar viết khi bước chân vào lều của Pompey: ?oCó thể bắt gặp hàng ông chồng đĩa bội nghĩa được xếp sẵn, bạt căng rộng lớn trên những bãi cỏ…, và không hề ít dấu hiệu khác của niềm tin thành công ngông cuồng trong quân trại của Pompey. Và hoàn toàn có thể kết luận rằng họ đã không còn nghĩ đến 1 kết quả như ngày hôm nay…? Ngày hôm đó, Caesar ăn tối trong lều của Pompey, share với binh lính của chính mình yến tiệc thịnh soạn đã có được kẻ thù sẵn sàng sẵn. Tổng thể quân Pompey còn sót lại đầu hàng vào ngày hôm sau. Caesar cầu tính bao gồm 15000 người chết trong những số ấy 6000 là người La Mã. Không ít nghị sĩ hiếu chiến bao hàm cả Lucius Domitius, Ahennobarbus chết trong quân Pompey. Caesar đề bia sau cuộc đấu rằng: ?oBất chấp hầu hết chiến công đã giành được, ngày hôm nay, Gaius Caesar đã có thể là kẻ thua thảm nếu như không có sự ủng hộ tận tâm của binh lính?

Các sử gia vào khi ca ngợi thiên tài của Caesar trong câu hỏi nhìn rõ phương án của Pompey vẫn lấy có tác dụng tiếc đến Pompey vì ông đã trở nên đẩy vào cuộc đấu trong khi giải pháp nhẫn nề hà của ông rất có thể đã đem đến cho ông chiến